1 Oktober – St. Romanus Melodus

St. Romanus Melodus

St. Romanus staan bekend as Melodus oftewel die melodis of melodieskrywer. Hy kan tereg beskou word as die vader van die groot musikale skat van die kerke van die Nabye Ooste. Volgens oorlewering wa hy van Joodse afkoms en is hy in Emesa in Sirië gebore. Hy is in Beiroet tot diaken gewy waarna hy na Konstantinopel verhuis het. Daar word vertel dat die Maagd Maria op die vooraand van Kersfees in ‘n droom aan hom verskyn het en hom ‘n stukkie papier gegee het om in te sluk. Toe hy wakker word en tydens die Goddelike Liturgie die kansel van die Kerk van die Geseënde Maagd bestyg, sing hy tot sy eie verbasing en die van sy gemeente die pragtige kotakion oor die geboorte van Christus wat nou nog in gebruik is. Die gesangvorm wat deur Romanus gebruik en vervolmaak is staan bekend as die kontakion.

Hierdie woord is afgelei van die naam van die staf waarom die boekrol met die geange se woorde destyds gedraai is. Elke kontakion is treng opgebou uit ingewikkelde stofes (gewoonlik 24) waarvan elke stanza ‘n perfekte strukturele nabootsing van die eerste stanza is. Die metrum berus op aksent, d.w.s. die daling en heffing van tone wat aan die hele gesang sy ritme gee. Alhoewel daar meer as 1000 gesange aan St. Romanus toegeskryf is, beskik ons vandag slegs oor 85 wat uit sy pen voortgekom het. Hulle staan uit as gevolg van hul dramatiese taalgebruik en lewendige Bybelse beelde. Die grootste Akathistos gesang word ook tradisioneel aan hom toegedig maar daar bestaan twyfel hieroor. Die kontakia kan as preke in  vers formaat omskryf word en hulle word na afloop van die Evangelie in die liturgie gesing. Daar is baie wat St. Romanus as die grootste Christelike digter van alle tye beskou.